تبلیغات
آوای دیلمده (رضا -طاهری) - بایاتیلار

بایاتی، گسترده ترین و مشهورترین فولكلور آذربایجان در سطح جهانی است كه هنوز هیچ زبانی قادر به رقابت با آن نشده است. زبان تركی بخاطر قابلیت خود، قادر است با حداقل كلمات و كوتاهترین جمله مفاهیم پر معنایی را برساند.

بایاتی های آذربایجان،الفاظ بی‏تکلّف و روانی هستند که عشق‏ و آمال و آرزوهای مردم آذربایجان را در خود جای داده‏ اند.این بایاتی‏ها در واقع اساس کلام موسیقی فولکلور آذربایجان را،که سرچشمه ی افکار توده‏ های گذشته ی این ملت است،تشکیل می

تنوّع و رنگارنگی مضمون،از جنبه‏های برجسته و مشخّص بایاتی‏های‏ آذربایجانی است،ضمن آن‏که عشق جایگاهی ویژه در بایاتی‏ها دارد. عشقی که در بایاتی‏ها جان می‏گیرد و بارور می‏شود،عشقی قابل لمس‏ است که از راز بقای حیات سرچشمه می‏گیرد و با احساسات پسندیدهء انسان‏دوستی جاری می‏شود.

اعتقادات،آداب و رسوم،فضایل و خلق‏وخوی قوم‏ها در تحریر بایاتی‏ها همراه با موسیقی‏های عاطفی،شالودهء اساسی بایاتی‏های‏ آذربایجان است.

65431733017744076760

البته آن‏چه در زبان ترکی  در خواندن بایاتی‏ها اهمّیت پیدا می‏کند، لحن خواننده ی  آن است؛خواننده به اقتضای ذوق و قریحه ی  خود و با تغییرات و اضافاتی سلیقه‏ ای خود به بایاتی‏ ها،باعث جان گرفتن بایاتی‏ می‏شود.

بایاتیلار در فولکلور (فرهنگ عامه) اذربایجان تقریبا شبیه دو بیتی های فارسی است ولی کوتاهتر از دو بیتی است که هر مصرع یازده هجا دارد که هر بایاتی شامل چهار مصرع می باشد ، مصرع اول معمولا چندان مفهومی ندارد ولی منظور گوینده از مصرع  دوم آغاز و در مصرع سوم تشریح و در مصرع چهارم به نتیجه ختم می شود ، و اغلب حاوی نکات و معانی فلسفی ، اخلاقی ، اجتماعی ، احساسی و عبرت آموزی است.

AYG3YXBCAXJ0UOECA6QT80UCAN7F5T0CA51TZDRCA3FIT2ECA1I3ZURCADXOFI2CALHA3JYCAYVROJXCAHC1C67CAUYRU2YCABQ8CFACADF76OUCAN74JK5CALC6U8DCAZ82B0CCALTU4Y6CAPFVKZDCA0TBDU9

معمولا خانمها چند نفری در محفلی دور هم جمع می شوند و بایاتی ها ی مختلف را جداجدا در تکه کاغذ هایی نوشته و به کیسه ای می اندازند، بعد یک نفر با بردن اسم یکی از حاضران مانند قرعه کشی دست در کیسه کرده و یک بایاتی در می آورند و به آواز بلند می خوانند: اگر مفهومش خوب و امید بخش و نوید دهنده باشد همه برایش دست زده و تبریک می گویند و اگر این چنین نباشد که فرد کمی دلگیر می شود و دیگران بایاتی را تفسیر به خوبی کرده وبه او دلداری می دهند.

99706699429562612421

تعدادی از بایاتی های رایج در ترکی:

……………………………………………………………………………………….

*

بولاغ باشو بوز باقلار [بولاق باشی بوز باغلارBulaq başı buz bağlar ]

دورد دورو یارپوز باقلار [دؤرد دؤورو یارپیز باغلارDörd dövrü yarpız bağlar ]

اوغلان قیزی دردیندن [اوغلان قیزین دردینده نOğlan qızın dǝrdindǝn ]

یاراسونا دوز باقلار [یاراسینا دوز باغلارYarasına duz bağlar ]

……………………………………………………………………………………………….

* عزیزینم گونده من                                           کولگه ده سن ، گونده من

  ایلده قوربان بیر اولسا                                         سنه قوربان گونده من

…………………………………………………………………………………………………

آغلارام آغلار کیمی                                        دردیم وار داغلار کیمی

    خزان اولدوق توکولدوق                                  ویئرانا باغلار کیمی

……………………………………………………………………………………………….

* اوزه ر لیک سان هاواسان                                  مین بیر درده داواسان

   درد قاپیدان گلنده                                            سن باجادان قورارسان

……………………………………………………………………………………………..

* عاشیقین هاراییندان                                        ائل یاتماز هاراییندان

  گونده بیر کرپیچ دوشور                                    عومرومون ساراییندن

……………………………………………………………………………………………..

  آغ آلما، قیزیل آلما                                     نیمچیه دوزول آلما

    چرکین آل نجیب اولسون                                 بداصیل گوزل آلما

…………………………………………………………………………………………….

عزیزیم کاساد اولماز                                    مرد الی کاساد اولماز

    یوز نامردین چوره یین                                 دوغراسان کاسا دولماز

…………………………………………………………………………………………..

*   صیادا باخ صیادا                                         تورون قوروب قایدا

     تورونا ترلان دوشوب                                  آدامی یوخ اوی

………………………………………………………………………………………….

اوجاغی یاخشی قالا                                      اودون قوی یاخشی قالا

  نه اولار بو دنیادا                                          پیس اوله یاخشی قالا

………………………………………………………………………………………….

*   عزیزینم قار، قالار                                    ساوالان‌دا قار، قالار
   بولبول كؤچوب باغ‌لاردان                             یئرین آلیب قارقالار

…………………………………………………………………………………………

* عاشقام گوزوم آغلار                                    گولمرم اوزوم آغلار

دردیمی کیمه دئییم                                           آغزیمدا سوزوم اغلار

…………………………………………………………………………………………

* گئتدی الدئن جاوانلق                              ائتمه بیزه یامانلق

   وصاله چاتانمادوخ                                فراقونده دولاندوخ

…………………………………………………………………………………………….

* باقجادان گول قوتاردی                           قارا زلفیم اغاردی

   الله منیم سوئ گیمی                            گورئسن کیم آپاردی

……………………………………………………………………………………………

* جوت گوزی وار بادامی                       ائشیدمری صدامی

   آدام اونا باخاندا                                کاباب ائلیر آدامی

…………………………………………………………………………………………..

* یای گئچیب پاییز اولدی                        گئجه قوشی نئج اولدی

   بلبل گوله نه دئییب                               گولرون گولی سولدی

………………………………………………………………………………………….

*  اولدوز باتدی آی چیخدی                      باهار چیخدی  یای چیخدی

   دنیادا هرنه غم وار                              اودا منه پای چیخدی

………………………………………………………………………………………….

* گوئرچینلر اوخوللار                             یووالاردان چخولار

  کتان کئوینک ناز بالش                          گوزل قیزلار تو خولار

…………………………………………………………………………………………

* سو گئلدی آخدی گئتدی                        یار گئلدی باخدی گئتدی

    قیزل اوزوک الینده                           الیمه تاخدی گئتدی

………………………………………………………………………………………….

* گوللری خرمن اوسته                         ائدرم دسته دسته

گوللری وئرون منه                             ساخلارام گوزوم اوسته

………………………………………………………………………………………….

 

* تبریز اوستو مییانا

گول سونبوله دایانا

اوخو بولبولوم اوخو

بلكه یاریم اویانا

——————————————————–

باغا گیردیم باغبانسیز

دوه گؤردوم ساربانسیز

عالمه درمان ائتدیم

اؤزوم قالدیم درمانسیز

——————————————————–

قیزیل گول اولمایایدی

سارالیب سولمایایدی

بیر آیریلیق بیر اؤلوم

هئچ بیری اولمایایدی

——————————————————–

چیخدیم داغین باشینا

یازی یازدیم داشینا

گلن مردم اوخوسون

نه لر گلدی باشیما

——————————————————–

بو گلن یار اولایدی

الینده نار اولایدی

ایكیمیز بیر كوًینكده

یاخاسی دار اولایدی

——————————————————–

بو باغـــلار آلما لیــدی

آلماسی قا لما لیــدی

بوردا بیر یار سئومیشم

قاداسـی آلما لیـــدی

——————————————————–

سؤزو سؤزدن آلان وار

زولفو اوزه سالان وار

گئدن اوغلان تئز قاییت

گؤزو یولدا قـالان وار

——————————————————–

عزیزیم وطن یاخشی

کؤینه کی کتان یاخشی

غربت یئرده شاه اؤلسان

اؤلمه که وطن یاخشی

——————————————————–

گئجه اوزون آی باتماز

دردین دردیمه چاتماز

یاریندان آیری دوشن

نه دینجه لر نه یاتماز

——————————————————–

آراز آراز خان آراز

گل ائیلمه قان آراز

قوی گئدیم یار گؤزله ییر

ندیر بو طغیان اراز

——————————————————–

سور آتینی دوز یردن

آیاقلارین اوز یردن

سن سیز یارام ساغالماز

گلسه طبیب یوز یردن

——————————————————–

کاغازون آغا دونسون

بولبولون باغا دونسون

قاپیمدان گیر ایچری

اوره گیم داغا دونسون

——————————————————–

گجه نین کوچه لری

بانلاماز بچه لری

نجه سن سیز یاتیم من

بو اوزون گجه لری

——————————————————–

یریشین قازا بنزر

بویون شاهبازا بنزر

بیرجه اوزونو گورسم

قیش گونوم یازا بنزر

——————————————————–

عزیزیم گول دن گوزل

اوخور بولبولدن گوزل

یار منه بیر گول وریپ

اوزی او گولدن گوزل

——————————————————–

جیرانیم داغدان آشدی

گوردوم گوزوم قاماشدی

یارلا اوز اوزه گلدیم

بیردن دیلیم دولاشدی

——————————————————–

عزیزیم داغدا لالا

اوخشور گول اوزده خالا

دردی غمی آزالار

کیم یتیشه وصالا

——————————————————–

یاندی بو جانیم منیم

توکولدو قانیم منیم

زامانا آلدی الدن

دینیم ایمانیم منیم

——————————————————–

گزیپ آرخا دولاندیم

ساپ تک چارخا دولاندیم

ظالیم فلک الیندن

قورخا قورخا دولاندیم

——————————————————–

یاتیبسان اویان داغلار

آل-یاشیل بویان داغلار

بورا ظولمت خانادی

نجه دیر اویان –داغلار؟

——————————————————–

من عاشیقم هر آیلار

هر هفته لر هر آیلار

باشیم جلاد الینده

دیلیم سنی هارایلار

——————————————————–

الینده فانار گزر

گزدیکجه یانار گزر

بیر کس کی یوخسول اولسا

دوست اوندان کنار گزر

——————————————————–

یاغیش یاغدی یاز اولدی

گویده اولدوز سای اولدی

جفا چکدیم یار سودیم

منه قالان وای اولدی

——————————————————–

لای لای بشیگیم لای لای

اویم اشیگیم لای لای

سن گت شیرین یوخویا

چگیم کشیگین لای لای

——————————————————–

داغ باشینی سار آلدی

گولو باغدا خار آلدی

یولونو گوزله مکدن

گوزوم کوکو سارالدی

——————————————————–

چکیلیپ درد حاصاری

گدیرم درده ساری

نامرد دیزیمی قیرسا

سوروننم مرده ساری

——————————————————–

گزدیم داغی آرانی

سچدیم آغدان قارانی

وطن ویران اولسادا

جنت گوردوم اورانی

——————————————————–

بیر قوش گلیر آغداشدان

خبر ورین قارداشدان

قارداش باجیدان دویسا

باجی دویماز قارداشدان

——————————————————–

فلگین قهری منه

هچ گلمز رحمی منه

عالمه شربت وردی

ایچیرتدی زهری منه

——————————————————–

داغلارا دولو دوشر

قار یاغار  دولو دوشر

قبریم یول اوسته قازین

آنامین یولو دوشر

——————————————————–

عاشیق گلیر سازی وار

غمزه سی وار نازی وار

هر باهارین بیر قیشی

هر قیشین  بیر یازی وار

——————————————————–

داغ باشین دومان آلماز

یار یاری درده سالماز

یار منه بیر درد وریپ

یوز ایل گچه ساغالماز

——————————————————–

سالما بو درده منی

یار گورسون بیرده منی

نامرده محتاج اتمه

کس قوربان مرده منی

——————————————————–

آی زامانا زامانا

اوخو قویدوم کامانا

ٳششک  لر آرپا یییر

آت حسرت دی سامانا

——————————————————–

سو گلدی داشا دیدی

کیرپیکلر قاشا دیدی

بی وفا یار یولوندا

گول عومروم باشا دیدی

——————————————————–

اولدوز دونوب آی اولماز

یاز گتمسه یای اولماز

کونول سون گوزله

گوزللیکده تای اولماز

——————————————————–

سو ایچرم بارداقدان

اوپوم قایماق دوداقدان

یاخین گله بیلمیرم

قادان آلیم اوزاقدان



تاریخ : 1393/01/16 | 01:56 | نویسنده : رضا طاهری | نظرات
.: Weblog Themes By SlideTheme :.